Stap 1: verzamel informatie over Beleving & waarneming

Sommige mensen kunnen zorg als onvrijwillig ervaren, terwijl een ander dezelfde zorg prima vindt. Of een cliënt vindt bepaalde zorg op een bepaald moment goed, maar op een ander moment niet meer.

Mevrouw De Koning probeert voortdurend met bezoekers mee naar buiten te glippen. Meneer De Vries daarentegen neemt altijd bij de lift afscheid van zijn bezoek en loopt dan terug naar de woonkamer.

Meneer Vos is incontinent en moet andere kleding aan. De verzorgende vertelt dit aan meneer Vos en probeert hem te begeleiden naar zijn kamer. Meneer Vos reageert boos en wil niet mee. Pas wanneer de verzorgende meneer Vos laat voelen dat zijn broek nat is, lijkt hij het te begrijpen en gaat hij mee naar zijn kamer.

Of én wanneer zorg onvrijwillig is, heeft vaak te maken met de manier waarop iemand met dementie zichzelf en zijn omgeving beleeft.

Stel jezelf daarom de volgende vragen:
Let op wat anderen hierover zeggen, luister naar de input van familie en observeer goed.

  • Wat is het stadium van dementie? begrijpt de cliënt de situatie?
  • Hoe neemt de cliënt de wereld waar?
  • Hoe communiceert de cliënt met zijn omgeving, is er interactie?
  • Hoeveel structuur, duidelijkheid en uitleg heeft de cliënt nodig?
  • Is de cliënt op dit moment ontspannen of juist onrustig?
  • Welke (individuele) aanpak vindt de cliënt prettig?
Verdieping

Het Wegingskader is mede gebaseerd op de resultaten van het Belevingsonderzoek Dwang in de Zorg. Hieruit komt naar voren dat verschillen in individuele kenmerken van cliënten gevolgen kunnen hebben voor de mate waarin zij zich bewust zijn van maatregelen of deze bewust kunnen ervaren.

Het lijkt erop dat het belevingsniveau:

  • (deels) afhankelijk is van het stadium van de dementie, maar ook van individuele factoren;

Dit betekent dat een inschatting van het belevingsniveau:

  • op individueel niveau moet plaatsvinden;
  • regelmatig opnieuw gemaakt moet worden;
  • in nauw overleg met betrokkenen gemaakt moet worden, met name familie.

Meer achtergrondinformatie over ‘beleving & waarneming’ kunt u vinden in het Rapport Belevingsonderzoek Dwang in de Zorg onder ‘literatuurstudie’, paragraaf 3.1, pagina 10 e.v.